: Кеңестік вокалды –аспапты ансамбельдердің шығармашылығы.

0

Жоспар:

  1. 60-жылдардың екінші жартысындағы кеңестік эстраданың орпидауимглары,
  2. Поющие гитары ВАА-ның жауапшылығы,
  3. «Песняры”, “Ариель”  шығармашылығында ұлттық фольклорды пайдалану.
  4. Эстрадалық әндердің кеңестік танымал   орындаушылары.

Вокальдық –аспаптық ансамбльдердегі тәрбие процесінің өн  бойында студенттердің  музыкалық — эстетикалық ой-өрісін кеңейту  шығарманың мазмұны мен сипатын сын көзбен бағалай білуді  көркемдік талғам  мен музыканы қабылдай білу мәдениет   қалыптастыру .

Көптеген вокальдық-аспаптық ансамбльдер стилінің қалыптасуына совет әндері,  ал кейбір ансамбльдерде фольклор үлкен роль  атқарады 60-жылдардағы таңдаулы ұжымда –«Пеняры»  (Белоруссия),  «Сомоцветы» (Москва), «Ариэль» (Свердловськ),  «Ялла», (Өзбекстан),  «Гунем» (Түрікменстан),  «Орера»  (Грузия),  «Гая» (Азербаижан),  (Досмұқасан»,

 «Арай»,  «Яшлык», «Айгул» (Қазакстан)  және т,б фольклордың қазіргі заманғы әннің және фольклороктың арсеналынан мұқият іріктеліп алынған құралдың табиғи ұжымдасуына құрылған біртұтас музыкалық — оброзды жүйе пайда болды .Өзінің алғашқы қадамынан-ақ бұл вокальдық –аспаптық ансамбльдер фольклорға батыл ден қойды.  Бұл   ұжымдар өз халқының ән- аспаптық мұрасына құрметпен қарап, ұлттық асыл қазынадан ансамбльдің орындаушылық стиліне мейлінше табиғи үндестік әуендерді ғана іріктеп алып отырды. Өздерінің музыкалық өңдеулерінде олар өз халық әндерінің ладтық және гармониялық құрылысын сақтауға және сонымен бірге оларға эстрадалық сипат беруг ұмтылады.

   Халық  әндерін өңдеуге бет бұрып, сәтті  интерпретация үлгілерін берген алғашқылардың бірі белорустің «Песняры» вокальдық –аспаптық ансамбльі болды. Оның фольклорды өңдеуге халықтың ән әуенімен симфонизімнің қазіргі тәсілдері , дамыған  полифония  және рокмузыкаға тән композиялық тәсілдерден шығатын созылмалы остинатты үн налымды біріктірілген. Вокальды  партиялар динамикалық және колористикалық реңктердің қарама-қарсыласымен баурап алып, мінсіз дауысымен,  гармониялық күрделілігі мен  шаттыққа бөлейді.Өңдеулердің сезімдік образдылығы көп көңілінен  шықты.

   Вокалдық –аспаптық ансамбльдердің негізгі міндеті электр музыкалық аспаптарда ойнаудың,  ансамбльдік әнңің вокальдық  техникасын,  практикалық дағдысын игеру,  көркем репертурды  іріктеп алу принциптіқазіргі  асапатармен  дыбыс күшейткіш  аппаратураның   барлық әсерлілік –орындаушылық құралдарын салалы түрде түсіне пайдалануды үйрету. Вокальдық –аспаптық ансамбльдердің аспаптары тура партитураларды   творчестволық пен  құру теориясы   мен  практикасы   туралы эстрадалық  вокальдық – аспапты  жанрдың тембрлік-регистрлік ерекшеліктер,  техникалық мүмкіндіктері туралы,  «микрфолдық» ән айту және алуан түрлі электронды дыбыстардың өзіне тән ән айту  және алуан  түрлі  электронды  дыбыстардың  өзіне  тән ерекшеліктерін білу туралы қажетті   мәліметтер беріледі.

 Қазақстандағы «Яшлык»  фольклорлық ұйғыр ансамбльінің   халық әндерін өңдеуі сүйсіндіреді .Бұл ансамбльді тыңдап отырып,  ұйғыр халық әндері динамикалық өңдеулер  мен электрлі аспаптар үшін баяғыда «бағдарламаланғанба»  деп ойлайсың.  Орындаушы  мен электргитаралар мен синтезаторларға көңіл әзілге толы,  лирикалық әндерді ұлттық дауыспен айтып үйретіп қойғандай. «Милыктың»  фольклормен тығыз тасуы ұйғыр аспаптарын  (раваи, тамбур,  най, дап) пайдалануынан   да  аңғарылады. Бұл  аспаптар  гитаралармен  соқпалы  аспаптардың  арасында      ешбір жоғалмайтын  ансамбль  үніне   шығыс  әріп  береді.

Вокальдық – аспаптық  ансамбльдегі  кез-келген жаңалық  тез арада  жұртшылықтың  игілігіне    айналатыны  аян. Халық  әндерінің  табысқа  жетуі   оған өңдегіш  эпигондардың  назарын  аударды. Олар неғұрлым  оңай  жолды  таңдады: кеңінен  танымал әндерді   алып, әуенді  қазіргі  заманғы  ырғаққа  тез  жетіп жатыр.

  1982 жылы Н.Тілендиевтің  жеткешілік  етуімен қазақ  фольклорлық- этиографиялық «Отырар  сазы»  оркестрінің  құрылуы  қазақ  халқының музыка мұарсын кеңінен, жан-жақты  пайдалануға   көңіл  қойғанын   тағы да дәлелдеп берді. Орекстрде  түрлі  музыкалық  аспаптардың  дыбысы  жарасымды   үйлесім  табуы  дыбыс  күшейткіш  арқылы  сәтті түрлі  аспаптардың  оркестрде  пайдалауныа   мүмкіндік  туды. Осының  бәрі  бұрын халық оркестрлерінде  пайдаланылған  аспаптардың  жаңа  колористік   мүмкіндіктерін  ашып  берді. Қазақ  халқының аспаптық  творчествосы  бірегей  халық  аспаптарымен  музыкалық шығармаларын  пайдалану   ғана емес,  сонымен бірге  халық  аспаптарының  орындаушылық  мәнерінің  өзіндік  ерекшелектерін  сақтау  арқылы да көзін тапты.

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ