Дирижерлық техникасын жетілдіру, күрделі өлшемдер. 2 мектеп әнін үйрену.

0

 __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

 

             Мына әнді зейін қойып талдасақ 9\4 өлшемде жазылғандығы анықталады. Шығарма толымсыз тактіден басталады. 9\4 үлесті өлшемі, 3\4 өлшемнің әрбір үлесіне – үш үлестен тиеді, тактілеу барысында 9\4 өлшемі шығармаларды   талдау .                                                

             3\4  ұлесті өлшем.                                                                   9\4  үлесті  өлшем .

                              3                                                                7  8        9

 

 

 

1

2

3                        4

1                                  2                                                                                   5

6

 

 

Әр  түрлі  өлшемдер  : 2\4  ;2\2 ;2\8  ;  3\4  ; 3\8  ;4\8  т .б

 

Екі  үлесті өлшемдер  жай   екіге дирижерланады .( 2\2 ;2\4 ,2\8  , 2\16 )  ,күрделі  екі үлесті ( 6\2  ,6\4 , 6\8 ,6\16 ) өлшемдер  дирижерланады .

Үш үлесті  схемада  жай  үш үлеске  тактілеу (3\2 , 3\4 ,3\8  ,3\16  ) ,жылдам екпінде  күрделі  үш үлесті  (9\2 ,9\4 ,9\8 , 9\16 ) өлшемге дирижерланады .

Төрт  үлесті  қысқаша “ төртке ”әр түрлі  күрделі  (4\2 ,4\4 ,4\8 ,4\16 ) ,ал жылдам  екпінде  күрделі төрт  үлесті ( 12\2 ,12\4 ,12\8 ,12\16 )өлшемдер  дирижерланады .

Бес  үлесті  схемада немесе  қысқаша  “беске ” күрделі  аралас  өлшемдер (5\2 ,5\4 ,5\8 ,5\16 ) өлшемдер дирижерланады .

Алты  үлесі өлшемде  қысқаша “ алтыға ” күрделі  екі  бөлімді  (6\2 ,6\4 ,6\8 ,6\16 )өлшемдер дирижерланады .

Жеті  үлесті схемада қысқаша  жетіге (7\2 ,7\4 ,7\8 ,7\16 ) өлшемдер дирижеоданады .

Музыкалық шығармаларда  әр түрлі  аралас  өлшемдер  кездеседі . Аралас  өлшемдер  әндерде  аспаптық  музыкада , әр халықтың  музыкалық   өнерінде кездеседі .Украин  халық  әндерінде  осындай  мінез  көрінеді. Аралас өлшемдерді  тактілеу  оңай және  жеңіл ,дирижердың  ұымдастыруымен  ,дайындығымен  жылдам  бағыт   алуына  қажет  етеді .  Мысалы  2\4 және 3\4 өлшемдері  кезектесіп  араласып кездеседі . 2\4  өлшемге 2үлесті  ,3\4 өлшемге  3үлесті  жай төрттік  ноталардан  құралған .

Дирижер  үйрететін әнді  жақсылап  жаттап , аралас  өлшемдерде  шатаспай дирижерлауы керек .  Шығармаларда  екпінінің  тосыннан  өзгеруі  симфониялы  музыкада  кездеседі . Moderato  alla  breve  -деген жазу  кездеседі  , жартылық –төрттік-төрттік -тең   жүзге .Яғни  екпінде  минутына  жүз  жартылық ұрыс болуы  шарт . Композитордың  мақсаты  керекті  сюжетті  , жекелеген  эпизоттарда  көрсетілген  екпінде  орындау . Мұндай  екпіндерді  көрсету  арнайы  прибор   қолданылу  — метроном деп  аталады . Метроном  пирамида  формалы  корпусы  ағаштан  жасалған   жылжымалы  көрсеткіші бар . Магнитті  қозғалыс  жылжымалы  көрсеткішке  байланысты  Көрсеткішті  40 қойғанды минутына  40 ұрыс  береді  Төменгі  аз  өлшемде аз ұрыс  береді , көрсеткіші  жоғары болса  екпіннің  минутына  керекті ұрыс береді .  Мысалы  : жортылық  тең  80 немесе төрттік тең 116  деп  жазылса  магниттің   минутына әр бір  ұрысы осыған тең  болуы  керек .

 

С и н к о п а  (грекше  syncope  -қысқартылған )  Такт  ішіндегі  әлді  үлестің әлсіз  үлеске  ауысып кетуіне  байланысты  туатын  ырғақ .Синкопа такт  ішінде және  такт  арасында кездеседі .

 

  1. Такт ішіндегі синкопа. 2. Такт аралығындағы синкопа.

 

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

Синкопаның ерекшелігі шығарманың екпінін өзгертеді, бірақ шығармаға бай мазмұн берілген фразаны құбылтады. Мұндай мінез шығыс- украина музыкасына тән.

 

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ