Хорға арналған вокалды жаттығулар

0

Хор басқарушы дирижер жаттығу жұмысының мақсаты қатысушыларға түсіндіре отырып, олардың ән салу мүмкіндігіне қарай жаттығуды таңдап ала білгені жөн. Төменде келтірілген мысалда әрбір жаттығудың қандай мақсатпен орындалатыны және олардың талаптары  жөнінде  қысқаша айтылады.

 

Вокалды жаттығуларға қойылатын талаптар:

Moderato

 

        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

 

        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                         

 

 

Бұл берілген жаттығу барлық хор партияларының орындауына қолайлы. Мұндай дыбыс қатарларын бір келкі айта отырып, дауысты кеңейте түсу мақсаты көзделеді. Оларды и, е,  дауысты дыбыстарын, не болмаса  ми, ля,  буындарын қойыпта айтқызуға болады.

 

 

 

 

 

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

 

 

            Ән айтқан кезде әншілердің өзін еркін ұстауын ескерте отырып, дұрыс тыныс алу және демді үнемдеп пайдалану үшін көрсетілген дыбыс қатарларын жай айтқызу керек.Алғашқыда әр бір екі  тактіден соң тыныс алып, ары қарай біртіндеп кеңейте түсіруге  болады. Жаттығуды нотамен (сольфеджио ) немесе әртүрлі буындар қойып айтқызған ұтымды.

 

 

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

 

 

  ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

 

 

 

            Қайталанып келетін жоғарғы дыбыс қатары бір қалыпты орындауды қажет етеді. Зе, зо  буындары айтуға қолайсыз болған жағдайда басқа буындар қойып алмастыруға болады. Дауыссыз дыбысты анық және қысқа айту керек.        

 

 

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

 

Берілген дыбыс қатарлары тізбектеп айта отырып, орындаушы екі түрлі әдісті ( стаккато мен легато ) қолданады.

                Алғашқы дыбысқа салмақ түсіре отырып, дыбыс қатарының бір жарым тон  төмен айтылуына ерекше көңіл бөлу керек. Дыбыс қатарларының ара қашықтығын ескеріп, таза шығуын қадағалаған жөн. Дыбыстар еркін орындалумен қатар жоғары позицияда айтылғаны дұрыс.

 

            ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

 

 

            Әр түрлі болып келген буындарды айтқанда орындаушы олардың дыбысталу жағынан бір келкі болып шығуын көздейді. Жуан дауысты дыбыстарды (у, ә, ө, ы, и, о, ) айта, жаттыға отырып, оларды бір жүйеге келтіру керек.

            ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

 

 

 

    Барлық хор партияларына арналған  бұл  жаттығу әрбір дыбысты дәлдеп жоғарылата көтеріңкі орындауды қажет етеді.Орындау кезінде дыбыс қатарларын өзара байланыстыра отырып әнін жағымды, нәзік естелуін  көздеген абзал.Оларды әртүрлі жылдамдықпен (орташа, жай ) айтқызуға болады.

 

            Төмендегі жаттығулар мынадай мақсатты талап етеді.: Дыбыс аралықтарының  ішінде кездесетін кішірейтілген немесе үлкейтілген секунда аумағын таза айтқызу қиынға соғатыны белгілі. Сондықтан жаттығуда белгі қойылған нотаға ерекше көңіл бөлініп, оны таза орындауға дағдылану керек.

                    ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

            Бұл жаттығуды орындағанда демді үнемдеп пайдалану мақсаты көзделеді. Әнді орташа жылдадықпен еркін орындау қажет.

                Алдымен нотада көрсетілген белгі (V) тыныс алып, ары қарай тізбекті тыныс алу әдісін пайдалана отырып, жаттығуды соңына дейін үзбей аяқтап шығуы керек. Жаттығуды нотамен айтқызған кезде әрбір дауысты дыбысы бар буындарға ерекше көңіл аударған жөн.

 

 

                    ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

                Бұл жаттығуды барлық хор партияларына айтқызуға болады. Мұндағы патиялардың өзара үйлесуін қадағалау керек.

                        ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

Бұл жаттығуда төменгі және ортанғы дыбыстарды жүрдек те жеңіл айтқызу мақсаты көзделеді. Бас партиялары Си Ь мажорда (В) баритон және меццо сопрано партиялары до мажорда орындалғаны дұрыс. Жаттығуды ля, ми, до,ре буындарымен айтқызу тиімді.

 

 

 

       __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

                    ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

Берілген екі жаттығудың орындалу жағынан ұқсастықтары бар екені байқалады. Себебі екеуіде стакато (үзіп айту) әдісі мен дыбыстары дараланып, қысқа орындалады. Сондай белгісі бар дыбыстарды екпін түсіре, қысқа орындаған дұрыс.

 

                    ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

 

Бұл жаттығу дауыстарының өзара үйлесіп таза айтылуын талап етеді. Он алтылық ноталарды айтқанда олрдың біркелі орындалуын қадағалау керек. Жаттығуды дирижердің қимылына қарап айтып дағдыланған абзал.

 

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ