«Тілдің тарихын дәуірлеудің теориялық негіздері»

0

<question> Қазақ әдеби тілі тарихының зерттеу мәселесіне келгенде С.Маловтын “К истории казахского языка” деген мақаласы қашан жазылған?

<variant> 1941

<variant> 1942

<variant> 1945

<variant> 1946

<question> Қазақ әдеби тілі қашан қалыптасты?

<variant>  19-ғ 2- жартысында

<variant> 20-ғ 1-жартысында

<variant>  19-ғ

<variant> 20-ғ

<question> Жазба әдебиет арқылы жүйелі қалыпқа түскен стильдік тармақтары бар, қоғамдық қызметі әралуан тіл

<variant> әдеби тіл

<variant> әдеби норма

<variant> әдеби стиль

<variant> кітаби тіл

<question> Тіл әдеби болу үшін қанша белгі болу міндетті?

<variant> 4

<variant> 2

<variant> 3

<variant> 1

<question> Тілдің жазба түрінің әдебиліктің бірден-бір негізгі критериі бола алмайды, әдеби тілдің ауызша және жазбаша түрі олардың тек өмір сүру формалары ғана деп айтқан кім?

<variant>  Исаев

<variant>  Сыздықова

<variant> Сауранбаев

<variant> Балақаев

<question> Көркем шығармаға қойылатын шарттар мен талаптардың ең бастысы

<variant>  тіл шеберлігі

<variant> автор тілі

<variant>  тіл көркемдігі

<variant> әдеби тіл ерекшелігі

<question> Әдеби тілдің құндылығы сол – оның нормаларын меңгерген адам оны жазба тілде ған<variant> емес, ауызекі тілде қолдан<variant> береді деп пікір айтқан

<variant>  Будагов

<variant>  Балақаев

<variant> Томанов

<variant> Жанпейісов

<question> Жанпейісов көркем әдебиет стиліне тән сөздерді мағынасына және стильдік қызметіне қарай нешеге бөлді?

<variant> 4

<variant> 3

<variant> 6

<variant> 2

<question> Көпшілік қолданатын сөздерді көрсетіңіз

<variant> тау, тас

<variant> өрен, ләззат

<variant> әкетай, байғұс

<variant> жарымес, тау

<question> Кітаби тілдің негізі көне түркі тілі . Ол қазақ халқына жат тіл емес. Деген кім ?

<variant>  Мұсабаев

<variant>  Торайғыров

<variant> Мұқанов

<variant> Әуезов

<question> Жиырмасыншы ғасырдың басындағы публистик<variant> стилінде қимыл есімі ретінде қандай формалар қолданылды?

<variant> -ар, -ер, -р, -с

<variant> ғалы, -гелі

<variant> -ға, -ге, -қа, -ке

<variant> -шы, -ды,-ты

<question> Халыққа білім беруді сабақ мемлекеттік тілмен бірге қазақ тілінде де жүргізілсін деген талап қай жылы қойылды?

<variant> 1905

<variant> 1907

<variant> 1902

<variant> 1900

<question> Балақаевтың көрсетуінше қазақ әдеби тілінің баюы қандай арналарда қалыптасты?

<variant>  қазақ ауыз тілі ,орыс тілі

<variant> ауызтілі , түркі тілі

<variant> қазақ жазб<variant> тілі, орыс тілі

<variant>  ауызша, жазбаша

<question> Орыс тілінен қазақ тіліне сөз қабылдауда Сүлейменов  қандай кезеңге бөлді?

<variant> 17-19ғғ

<variant> 15-18ғғ

<variant> 18-19ғғ

<variant> 16-17ғғ

<question> Жиырмасыншы ғасырдsң басында тікелей оқу ағарту ісісмен бірге бүкіл қазақ қоғамын алаңдатқан мәселе

<variant>  жазу, әліпби

<variant>  ауызш<variant> тіл

<variant> саяси жағдай

<variant> шығармалар

<question> Көркем әдебиет стилі деген

<variant>  проза, поэзия, драматургияда кез. стиль

<variant> ғылыми мақалалар

<variant> кітап жүйесінде кездесетін стиль

<variant>  жазб<variant> әдебиет дамуы

<question> Татар тілі өз ішінде неше диалектіге жіктеледі?

<variant> орта, батыс диалектісі,

<variant> араб, батыс диалектісі

<variant> орта, шығыс диалектісі

<variant> солтүстік, оңтүстік диалектісі

<question> Арабтар түркі жерін қай ғасырда жаулап ала бастады?

<variant> 8ғ

<variant> 7ғ

<variant> 6ғ

<variant> 5ғ

<question> Абай ,Ыбырай есімдерімен байланысты әдеби тіл

<variant> ұлттық әдеби тіл

<variant> жазба әдеби тіл

<variant> ауызшы әдеби тіл

<variant> стильдік әдеби тіл

<question> Жиырмасыншы ғ. бас. Қазақ ақын-жазушыларының шығармалары

<variant> ”Қалың ман”, “Қамар сұлу”

<variant> ”Қамар сұлу”, “Батыр Баян”

<variant> ”Бишара қыз”

<variant> ”Қозы Көрпеш-Баян сұлу”, “Қартқожа”

<question> Қазақ тілін тарихына назар аударған ғалым

<variant> Сауранбаев

<variant> Балақаев

<variant> Кеңесбаев

<variant> Мұсабаев

<question> Баскаков көптеген түркі тілінде эвол юциясын неше кезеңге бөледі?

<variant> 3

<variant> 5

<variant> 2

<variant> 4

<question> Қазақ әдеби тілінің осы күнгі стиьдік дифференциясы қай кезеңдерге туракеледі?

<variant> 19-ғ 2- жар

<variant> 19-ғ

<variant> 15-ғ

<variant> 18-ғ

<question> 15-ғасырда өмір сүрген жырау

<variant> Асан қайғы

<variant> Доспамбет

<variant> Шалкиіз

<variant> Жиембет

<question> Қазақ ру-тайпаларының өз алдына халық болып құрала бастаған дәуірлері

<variant> 15-16ғ

<variant> 15-19ғғ

<variant> 19ғ

<variant> 18ғ

<question> Қазақ даласынын саися-экономикалық қарым –қатынасына аса күрделі кезең

<variant> 18-ғ

<variant> 17ғ 2-жар.

<variant> 16ғ

<variant> 19-ғ 1-жар

<question> Доспамбет қай кезде дүниеге келген?

<variant> 16ғ

<variant> 15ғ

<variant> 19ғ

<variant> 20ғ

<question> Сауранбае<variant> неше дәуірге бөлді?

<variant> 4

<variant> 2

<variant> 5

<variant> 7

<question> Қазақ тарихындағы қазақ хандарының ең соңғы кезеңі

<variant> 18ғ

<variant> 19ғ

<variant> 19ғ 2-жар

<variant> 15ғ

<question> Құйрығы жоқ, жалы жоқ,

Құлан қайтіп күн көрер, — деген қай жырау?

<variant> Асан қайғы

<variant> Бұқар

<variant> Доспамбет

<variant> Шалкиіз

<question> 19-ғ жазылған Сүйінбайдың толғауы

<variant>  Жабай

<variant>  Өмір мен өлім

<variant> Ленинградтық өренім

<variant> Соғыс

<question> 18-ғ қазақ әдеби тіліндегі негізгі тақырып?

<variant>  жаугаршілік

<variant> батырлық

<variant>  әлеуметтік жағдай

<variant> махаббат

<question> 18-19ғ орын алған хат-хабарлар стилінің ерекшелігін көрсеткендер

<variant>  Вяткин, Дмитрев

<variant>  Балақаев, Сауранбаев

<variant> Томанов, Малов

<variant> Сауранбаев, Сыздықова

<question> Дулат өлеңдерінде қолдавнылған троптар

<variant> эпитеттер

<variant> теңеулер

<variant> стнекдоха

<variant> ассонанс

<question> Билер сөздері немесе шешендік сөздер деген атпен ұрпақтан-ұрпаққа  қоғам кәдесіне асырылап отырған кезең

<variant> 19ғ

<variant> 20ғ

<variant> 18ң

<variant> 17ғ

<question> М.Жұмашқаевтың “Қисса тәліми” кітабы қашан жарық көрді?

<variant> 1866

<variant> 1892

<variant> 1959

<variant> 1722

<question> Түркі халықтарының ең көне ескерткіштері

<variant> Орхон-Енисей

<variant> Орта ғасырлардағы жазбалар

<variant> 15-19ғ түркі тілі мұралары

<variant> барлығы

<question> “ Қозы Көрпеш” жыры қай жылы шыққан?

<variant> 1834

<variant> 1934

<variant> 1844

<variant> 1955

<question> 15-17ғ ауыз әдебиеті нұсқаларын зерттеушілер

<variant> Марғұлан

<variant> Баскаков

<variant> Уалиханов

<variant> Өмірәлиев

<question> 15-17ғ ақын-жыраулар

<variant> Асан қайғы, Қазтуған

<variant> Шоқан, Шобан

<variant> Абай, Жиембет

<variant> Жәнібек, Алтынсарин

<question> 15-17ғ сазгерлер толғауының негізгі обьектісі

<variant> қоғам, адам

<variant> махаббат

<variant> батырлар

<variant> әлеуметтік мәселелер

<question>Омбыдағы Азия мектебі тәрізді оқу орындарының пайда болған жылы

<variant> 1789

<variant> 1879

<variant> 1790

<variant> 1785

<question> Қар<variant> таудың басынан көш келеді өлеңі қай ғасырда туған?

<variant> 18ғ

<variant> 16ғ

<variant> 15ғ

<variant> 19ғ

<question> Көркем  әдебиеттегі проза жанрының дамыған кезеңі

<variant> 19ғ. Ортасы

<variant> 17ғ ортасы

<variant> 20ғ аяғы

<variant> 18 ғ.

<question> Түркі тілдерінің жеке халық тілдері болып қалыптасқан дәуірі

<variant> 15-16ғғ

<variant> 16-18ғғ

<variant> 15-13ғғ

<variant> 15-18ғғ

<question> Әр халықтың фонетикалық ерекшеліктері ажыратылған дәуір

<variant> 16ғ

<variant> 17ғ

<variant> 18ғ

<variant> 20ғ

<question> Баскаков түркі тілдерінің эволюциясын неше кезеңге бөледі?

<variant> 3

<variant> 2

<variant> 4

<variant> 6

<question> Ертедегі әдебиет нұсқалары неше кез. бөлінеді?

<variant> 3

<variant> 4

<variant> 5

<variant> 6

<question> Сауранбаев әдеби тіл тарихын нешеге бөледі?

<variant> 3

<variant> 4

<variant> 6

<variant> 7

Орташа сұрақтар (20%)

 

<question> Ілкі сөзінің мағынасы

<variant>  алғашқы әуелгі кезде

<variant>  нар түйесінің таза тұқымы

<variant> ойын

<variant> сүйіп қосылған жар

<question> Жыраулар мектебінің өкілдері кім?

<variant>  Қазтуған, Доспанбет, Шалкиіз, Жиембет

<variant> Тәттіқара, Көтеш

<variant> Жиренше шешен, Асанқайғы

<variant> Махамбет, Шал ақын, Жиембет

<question> XVIII ғ. Ауыз әдебиетінен осы кезеңге дейін актив қолданылып келген лексикалық топтар қандай?

<variant> Жаугершілік лексика.

<variant> Тұрмыстық қарапайым лексика.

<variant> Сауда-саттыққа байланысты сөздер.

<variant>  Егіншілікке байланысты сөздер.

<question> Келтірілген үзінді нешінші ғасырлар аралығындағы поэзия стиліне тән?

Құсты жисаң буркіт жи.

Қыс тоныңды түлкі етер,

Бір жаманмен дрс брлсың,

Жүмлә ғаламға  кілкі етер.

<variant>  15-17 ғ.ғ.

<variant>  10-15 ғ.ғ.

<variant>  19-20 ғ.ғ.

<variant>   8-10 ғ.ғ.

<question> Хат жазу қандай стилге жатады?

<variant>  Эпистолярлық стиль.

<variant>  Ресми іс қағаздар стилі.

<variant>  Көркем әдебиет стилі.

<variant>  Функционалды стилдің бәріне.

<question> Қазақ поэзиясында  абай суреті шалыс ұйқас пен 6,7,8,14 тармақты жаңа шумақтардың ұйқас фигурасын кім жасады?

<variant>  Шал ақын.

<variant>  Балуан шолақ.

<variant>  Ы.Алтынсарин.

<variant>  А.Құнанбаев

<question> XIX ғ. ІІ-жартысындағы жазба тіл нормасын айнала> бастаған сөздер қатарын көрсет?

<variant>  Хикаят, есепші, мінбер.

<variant>  Графика, терминалогия, бизнес.

<variant>  Алдаспан, әскер, жау.

<variant>  Будун, қаған, ер.

<question> Радлов өзінің «Фонетика северных тюрских наречий» деген еңбегінде қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар деді?

<variant>  9.

<variant>  14.

<variant>  16.

<variant>  10.

<question> Эпистолярлық стильге нелер жатады?

<variant>  Жеке адамдардың бір-біріне жазысқан хаттарының тілінің танытатын сөз мәнері.

<variant>  Орта  ғасырлық жазбалар тілінің стилі.

<variant>  Көне түркі ескерткіштері тілінің стилі.

<variant>  Хандардың жарлықтары

<question>  Абайдың хатынан алынған үзінді стилдердің қай түріне жатады?

<variant>  Эпистолярлық стилі.

<variant>  Ресми-іс қағаздар стилі.

<variant>  Публистикалық стилі.

<variant>  Көркем әдебиет стилі.

<question> Кісімсу, батырсу, еркелеу сөздеріндегі –су тұлғасы арқылы жасалатын сөздерді кім өз шығармасында алғаш қолдана бастады?

<variant>  А.Құнанбаев

<variant>  М.Қашқари.

<variant>  Ы.Алтынсарин.

<variant>  Шалкиіз.

<question> Қазақ поэзиясынд<variant> перифраздарды кім өнімді пайдалана бастады?

<variant>  А Құнанбаев

<variant>  М.Қашқари.

<variant>  Ы.Алтынсарин.

<variant>  Шалкиіз.

<question>  «Китаа Аттуһфа-уз закиа фил-луғат-ит туркийа» еңбегінде қазіргі қазақ тілмен фонетикалық ерекшеліктерімен бірдей келетін тұстары қандай?

<variant> Сөз соңында ғ-ның түсіп қалуы.

<variant> Сөз ортасында д-ның орнына й-дің қолданылуы.

<variant> Сөз басында қатаң дыбыстардың қолданылуы.

<variant> Көптік жалғауларының көп вариантты болып келуі.

<question>  Келтірілген анықтама жазба дәстүрлердің қайсысына тиісті?

Жалпы халықтық сипат ала алмаған, белгілі бір кезеңдерге жазба тілде, кейде жекелеген шығарма тілінде қолданылған араб-парсы сөздері мен формалары, туыстас халықтардың тілінен көрсететін кейбір жеке сөздер мен грамматикалық формалар.

<variant> Кітаби тіл дәстүрінде.

<variant> Қыпшақ тілінде жазылған шығармалар.

<variant> Қазақтың ұлттық әдеби тілінде.

<variant> Көне түркі әдеби тілі.

<question> Қазақстан латын графикасына негізделген әліппе нешінші жылдан бастап көшті?

<variant> 1929 жылдан.

<variant> 1924 жылдан.

<variant> 1925 жылдан.

<variant> 1928 жылдан.

<question> Араб  жазуын қазақ тілінің ерекшеліктеріне сай етіп реформа жасаған кім?

<variant> А.Байтұрсынов

<variant> Ы.Алтынсарин.

<variant> А.Құнанбаев

<variant> Ш.Уалиханов

<question> Қазақтың ұлттық жазба әдеби тілі кімдердің атымен тікелей байланысты?

<variant> Ы.Алтынсарин, А.Құнанбаев

<variant> Ы.Алтынсарин.

<variant> Ш.Уалиханов

<variant> А.Құнанбаев, А.Байтұрсынов

<question> ХҮ-ХҮІІ ғғ ақын – жыраулардың ішінде ақыл – насихат, дидактикалық тақырыпта жырлағандар негізінен кімдер?

<variant>  Асан, Шалкиіз

<variant>   Доспанбет, Шобан

<variant>  Марғасқа, Жиембет

<variant>  Қазтуған, Шобан

<variant>  Бұқар жырау, Марғасқа

<question> Үзіндідегі – арға тұлғасымен келген грамматикалық ерекшеліктер қайсы ғасырларға тиісті сөз өзгерту үлгісі?

Ал дегенде аларға,

Алып жерге саларға

Сырғаласқан тауды сықтарға

Сырт бергенді зорларға,

Сыртанның ұлы Қара Қасай мырза бар

<variant>  ХҮ-ХҮІІ ғғ

<variant>  Х-ХҮ ғғ

<variant>  ХІІІ-ХІҮғғ

<variant>  Ү-ҮІІІ ғ

<question> Сүреу, сүреу қар

Тоғай, тоғай, тоғай су

Азау, азау дегеннің – деп басталатын толғаулар қайсы ақын – жыраулардың стиліне қатысты.

<variant>  Доспанбет

<variant>  қазтуған

<variant>   Шалкиіз

<variant>  Бұқар жырау,

<question> ХІХ ғ ІІ – жартысында қазақ тілінің қандай функциональды стилдері болды?

<variant>  Аталған стильдердің барлығы

<variant>  Публицистикалық стиль

<variant>  Ғылыми стиль

<variant>  Ресми іс-қағаздар стилі мен эпистолярлық стиль.

<question> Қадырғали Жалайырдың Жамаиғ – ат- тауарихы қайсы тіл дәстүрінде жазылды.

<variant>  Кітаби тіл дәстүрінде

<variant>  Көне түркі жазба ескерткіштер тілінде

<variant>  Ескі өзбек тілінде

<variant>  Көркем проза әдеби тіл дәстүрінде

<question>  Қазіргі әдеби тілде қалыптасқан стильдік тармақтарды көрсет.

<variant>  Көркем стиль, ресми стиль, бейтарап стиль

<variant>  көркем стиль, ғылыми стиль

<variant>  публицистикалық стиль, ресми іс-қағаздар стилі,

<variant>  Көркем стиль, жалпыхалықтық лексика стилі

<question> Үзіндіден диалектизмдердің қатарын көрсет.

Бірақ оралып, буынып қалды-ау, тыпыршыған қараңқоңыр.

Оны мен бүйтіп қоймаймын, Жиішкертем.

Бұдан артық қаяққ<variant> апарам сені? М.Әуезов «Білекке-білек»

<variant>  Қараңқағыр, жиішкертем, қапты-ау, қаяққа апарам.

<variant>  буынып, жиішкертем, қапты –ау, жемің

<variant>  Буынып, тыпыршыған, жиішкертем,

<variant>  жиішкертем, қаяққа апарам, тыпыршыған, буынып.

<question> Жалпы әдеби тілдің қалыптасуының негізгі неше жолы бар.

<variant>  3 жолы

<variant>  5 жолы

<variant>  4 жолы

<variant>  2 жолы

<question> Осы күнгі ұлттық әдеби тіл қай кезден басталады.

<variant>  ХІХ ғ 2-жартысынан

<variant>  Ү-ХІІІ ғғ

<variant>  Х-ХҮ ғғ

<variant>  ХІХ ғ 1-жартысынан

<question>  Осы күнгі ұлт болып қалыптасқан халықтардың әдеби тілдерін неше кезеңге бөліп қарайды.

<variant>  2 кезеңге

<variant>  3 кезеңге

<variant>  4 кезеңге

<variant>  5 кезеңге

<question> Н.Сауранбае<variant> қазақтың толық мағынасындағы әдеби тілін қай кезден бастады деді.

<variant>  ХҮІІІ ғ 2-жартысынан

<variant>  ХҮІІІ ғ 1-жартысынан

<variant>  ХІХ ғ 1-жартысынан

<variant>  ХХ ғ 1-жартысынан

<question> Ауызш<variant> әдеби тілдің негізгі стилдік тармақтарын көрсет

<variant>  көркем поэзия мен ішінара шешендік сөздер

<variant>  көркем проза стилі, көркем поэзия стилі

<variant>  кеңсе-іс қағаздары мен шешендік сөздер

<variant>  ғылыми стиль мен көркем поэзия стилі.

<question> Көрсетілген қазақ әдеби тілнің кезеңдері классификациясы авторы кім.

1-кезің-15-17 ғ.

2-кезең -18 ғасырдан 19 ғасыодың 2-ші жартысына дейін

3-кезең -19 ғ. 2-ші жартысынан Қазан төңкерісіне дейін

4-кезең- Советтік дәуір

<variant> Р.Сыздықова.

<variant> С.Исаев

<variant> С.Аманжолов

<variant>   М.Балақаев

<question> Абай шығармасынан келтірген үзіндіде жалпы халықтық тілдің,   әдеби тілге енбей    қалған бөліктерін көрсет?

Шырылдауық  шегіртке

Ыршып жүріп ән    салған.

Көгалды қуып    гуляйттап,

Қызықпен жүріп жазды алған,-

<variant> Варваризмдер.

<variant>  Диалектизмдер.

<variant> Кәсіби   сөздер.

<variant>  Жаргондар.

<question> «Құтадғу білік» қай кезеңдегі әдеби тілде жазылған?

<variant> Қараханидтер кезеңі.

<variant>  Қыпшақ әдеби тіл кезеңі.

<variant> Монғол шапқыншылығынан кейінгі кезең.

<variant>  Көне дәуір  кезеңінде.

<question> Махмуд Қашқаридің «Дивану лұғат-ат түрк» қай жылы жазылды?

<variant> 1072-74 жылдар.

<variant>  1074-76 жылдар.

<variant> 1076-78 жылдар.

<variant>  1076-77 жылдар.

<question> М.Қашқари сөздігінде «өзге түркі тілдерінде й қолданылатын жерде, ол  тілде н қолданылады  дегенде қайсы  тілді назарда тұтқан?

<variant> Арғулар тілін.

<variant>  Ягмалар тілін.

<variant> Бұлғарлар  тілін.

<variant>  Қарақұлықтар тілін.

<question> Келтірілген үзінді қай дәуірдің жазба әдеби тілі    дәстүрінде жазылған және авторы  кім?

Абибнің йэрі аты йугнак эрур,

Сафалық  ғажап йэр көңүлләр йүрүр.

<variant>  Қараханидтер дәуірі, Югнаки.

<variant>   Қараханидтер дәуірі Ж.Баласағұн.

<variant> Монғол шапқыншылығы дәуірі, Бахадурхан.

<variant>  Монғол шапқыншылығы, Қ.Жалайири

<question>           Академик  Радлов қараханидтер кезеңіндегі түркі тілін қандай диалектілерге бөліп қарады?

<variant> 1.Солтүстік,  2. Оңтүстік.  3-Аралас.

<variant>   1.Солтүстік батыс,   2 Оңтүстік  шығыс.

<variant> 1.Батыс. 2.Шығыс.

<variant>   1.Аралас. 2.Солтүстік шығыс. 3.Оңтүстік шығыс.

<question> М.Қашқаридің «Түркі тілдерінің салыстырмалы сөздігі» қайсы әдеби тілде жазылады?

<variant> Араб әдеби тілінде.

<variant>  Парсы әдеби тілінде.

<variant>  Түркі  әдеби тілінде.

<variant>  Көне түркі әдеби тілінде.

<question> Хорезмидің «Мұхаббат-намесі» қай кездегі әдеби тілде жазылған?

<variant> Монғол шапқыешылығынан кейінгі ортағасырлық жазба әдеби тіл.

<variant>  Көне түркі дәуіріндегі әдеби тілде.

<variant> ХҮІ ғасыр түркі халықтары әдеби тіл дәстүрі

<variant> Қараханидтер дәуіріндегі  әдеби  тілде.

<question>           Сейф  Сарайдың «Гүлистан бит-түрки» поэмасы  нешінші
ғасырда жазылған?

<variant> ХІҮ

<variant>  ХҮІ

<variant>  ХҮІІ

<variant> ХҮІІІ

<question> «Кодекс куманикус» еңбегі нешінші ғасырда және қандай
әріппен жазылған?

<variant> ХІҮ ғасырдың басында латын әріпімен.

<variant>  ХҮ ғасырдың басында кирилл әріпімен.

<variant>  ХҮІ ғасырдың басында, көне ұйғыр жазуымен.

<variant> ХІІ ғасырдың басында, грек әріпімен.

<question> Қазақ әдеби тілінде проза жанрының қалыптасуына кім себепші болды?

<variant> Ы.Алтынсарин  .

<variant>  Ж.Аймауытов

<variant>  А.Құнанбаев

<variant> А.Байтұрсынов

<question> Қазақ әдеби тілінде шағын әңгімелер стилін кім жасады?

<variant> Ы.Алтынсарин.

<variant> С.Көбеев

<variant>   А.Байтұрсынов

<variant>   М.Дулатов

<question> Ы.Алтынсариннің өзінің туындыларында әдеби тіл  етіп
ұлттық тілдің қай тармақтарын негіз етіп алды?

<variant> Жалпыхалықтық сөйлеу тілі мен қолтума байырғы әдеби тіл.

<variant>   Қолданылу  өрісі  тар лексика.

<variant> Кітаби  тілдің негізінде.

<variant> Ортақ түркі  дәуірінде дәстүрді басшылыққа  алды

<question> Шал ақынның көрсетілген үзіндіде образды теңеу, эпитеттерді көрсет?

Таяққа қартайғанда асыларсын,

Төбеңнен тас ұрғандай басыларсың.

Күтімсіз сол кезекте кедей болсаң,

Бұтыңды отқа қақтап қасынарсың

<variant> Тас ұрғандай басилу, күтімсіз кедей.

<variant>  Күтімсіз сол кедей болсаң

<variant>  Бұтыңды отқа қақтап.

<variant> Барлық тармақтары.

<question> Кітаби тіл дәстүрінде жазылған үзіндіде қазақ ғұламаларының қайсына тиісті.

Ей жүрегімнің қуаты өрлендірілген. Сіздерге адам  ұғлының мінездері туралы біраз сөз айтып иоргер қарайын.

<variant> Құнанбаев

<variant> Ы.Алтынсарин

<variant> Мәшхур Жүсіп

<variant> Ақтамберді жырау

<question> Наушабаевтің  Мәжумат қазақия еңбкгі нешінші жылы басылып шықты.

<variant> Қазан 1908ж

<variant> Орынбор 1908ж

<variant> Омбы 1910ж

<variant> Қазан 1910ж

<question> Т. Жомартбаевтің Қыз көрелік романы нешінші жылы басылып шықты.

<variant> Семей 1912ж

<variant> Орынбор 1914ж

<variant> Қазан 1915ж

<variant> Қазан 1916ж

<question> Торғай, торғай, торғай су Торғай қондым өкінбек Толғамалы ала  балта  қолға алып ү

Топ бастадым, өкінбей

Қайталаулар мен басталатын қайсы ақын – жырауға қатысты

<variant> Доспанбет Жырауға

<variant> Ақтамбердіге

<variant> Шалкиізге

<variant> Махамбетек

<question> Түркістан Уалаятының газеті нешінші жылдарда және қай жерде шықты.

<variant> Ташкентте 1870-1882ж.ж

<variant> Омбыда 1885-1900ж.ж

<variant> Орынборда 1850-1860ж.ж

<variant> Қызылордада 1870-1860ж.ж

<question> Дала уалиятының газеті нешінші жылдарда, қай жерде шығып тұрды?

<variant> Омбыда 1888-1902 ж.ж.

<variant> Ташкентте 1870-1882 ж.ж.

<variant> Қазанда 1850-1855 ж.ж

<variant> Қызылордада 1900-1905 ж.ж.

<question> Қырғыз хрестоматиясының авторы кім?

<variant> Ы. Алтынсарин

<variant> Құнанбаев

<variant> Ш. Уалиханов

<variant> Байтұрсынов

<variant> М.Балақаев

 

Жеңіл сұрақтар (60%)

 

<question> Жамбылдың Сәт сайланарда, Шалбағатайға өлеңдері Абайдың өлеңдерімен үндесіп жатады?

<variant> Болыс болдым мінекей, Мәз болады болысың.

<variant> Қансонарда, Қыз сөзі

<variant> Дүтбайға

<variant> Қалың елім қазағым, Өлсем орным қара жер сыз болмай ма?

<variant> Жігіт сөзі

<question> Жас қазақ журналы қай жерде, нешінші жылдарда шығып тұрады?

<variant> Орынбор 1923-1924 ж.ж.

<variant> Ташкент 1926-1928 ж.ж.

<variant> Омбы 1924-1926 ж.ж.

<variant> Ташкент 1924-1926 ж.ж.

<question> М. Өтемісұлы нешінші жылдары өмір сүрді?

<variant> 1804-1846 ж.ж.

<variant> 1806-1856 ж.ж.

<variant> 1801-1860 ж.ж.

<variant> 1810-1860 ж.ж.

<variant> 1809-1861 ж.ж.

<question> Келтірілген үзінді кімнің шығармасынан алынған?

Бұлтқа жетпей шарт сынбан…

Жандаспай ақыры бір танбан…

Алашқа болман деуші едік,

Өтініп алып от жақпан

<variant>  Махамбет

<variant>  Асан қайғы

<variant>  Ақтамберді

<variant> Бұқар жырау

<question> Есімшенің болымсыз тұлғасының қысқарған түрі –ман қосымшасы нешінші ғасыр ақындар шығармаларында кездеседі?

<variant>  ХХ ғасырдың І-жартысында

<variant>  Х – ХII ғ-да

<variant>  ХХ ғасырдың басында

<variant>  ХХ ғасырдың 20-30 жылдарында

<variant> V – VII ғ-да

<question> Келтірілген жолдар қайсы ақындар айтысынан алынған?

Орманшы, жиылыпты жамағатың,

Әлі санға толған жоқ азаматың.

Ұл туса – таяқ соғар қолғанатың,

Қыз туса – керек қылар қанағатың.

<variant>  Сақау мен Тоқжан

<variant>  Біржан мен Сара

<variant>  Құлмамбет пен Жамбыл

<variant>  Кемпірбай мен Шөже

<variant> Жанақ пен Әсет

<question> Қазақ әдеби тілінің VI – VIII ғасырдағы тарихи бір арнасы болып қайсы кезең есептеледі?

<variant>  Көне түркі және Орхон-Енисей кезеңі

<variant>  Қараханидтер кезеңі

<variant>  Орта ғасырлық кезең

<variant> Араб басқыншылығынан кейінгі кезең

<question> Қазақ әдеби тілінің Х-ХІІ ғасырдағы тарихи арнасы болып есептелетін кезең қалай аталады?

<variant> Ара<variant> басқыншылығынан кейінгі Қараханид кезеңі.

<variant>  Монғол шапқыншы-лығынан кейінгі кезең.

<variant> Ортағасырлық кезең.

<variant> Орхон-Енисей кезеңі.

<question> Мамлюк Египеті мен Сирияд<variant> жазылған нұсқалар қай кезеңге тиісті?

<variant> Ортағасырлық кезеңі.

<variant>  Қараханидтер кезеңі.

<variant>  Көне түркі кезеңі.

<variant> ХІІ ғ-дың 2-жартысы-нан.

<question> Ақтамберді жырау нешінші жылдары өмір сүрген?

<variant> 1675-1767 ж.ж.

<variant>  1775-1768 ж.ж.

<variant> 1840-1892 ж.ж.

<variant>  1801-1875 ж.ж.

<question> Көне Қыпшақ тілінде жазылған ескерткіштер қайсы ғасырлар арлығын қамтиды?

<variant> ХІ-ХVII ғ. аралығы.

<variant>  XV-XXVIII ғ. аралығы.

<variant>  XVI-XIX ғ. 1-жартысы.

<variant> XIX ғ. 2-жартысы

<question> Хұсырау у<variant> Шырын, Мухаббат нама, Гулистан бит-Түркі шығармалары қай тілде жазылған.

<variant> Алтын Орда қыпшақтарының тілінде.

<variant>  Парсы тілінде.

<variant> Ескі өзбек тілінде.

<variant>  Қазақ тілінде.

<question> Мамлюк Қыпшақтарының тілінде жазылған ескерткіштерді көрсет?

<variant> Терджуман турки уа араби, Китаб ал-идрак ли-Лисан ал-атрак.

<variant> Кодекс куманикус, Құдатғу білік.

<variant> Гулистан бит-турки, Махббат наме.

<variant> Рахат ал-кулуб, Оғызнама

<question> Қандай шығармалар авторлы туындыларға жатпайды?

<variant> Мақал-мәтелдер, аңыз-әңгімелер.

<variant>  Поэзия жанрнда жазылған.

<variant> Шежіре, тарихи туындылар.

<variant> Дидактикалық сарындағы толғаулар.

<question> Келтірілген өлең шумағы қайсы ақынға тиісті?

Сүй, жан сәулем, тағы да сүй, тағы да!

Жылы, тәтті у тарады қаныма.

Жасағаннан бір-ақ тілеймін

Өтпесе түн, атпаса екен таңы да!

<variant> С.Торайғыровқа.

<variant>   М.Жұмабаевқа.

<variant> С.Сейфуллин.

<variant> Шәкәрімге

<question> Қазақ әдебиетінде роман жанрын жаңа сапаға көтерген кім?

<variant> Ж.Аймауытов

<variant>   С.Мұханов

<variant>  Т.Ахтанов

<variant> І. Есенберлин.

<question> Қорғансыздың күні әңгімесінің авторы кім?

<variant> М.Әуезов

<variant>  Ж.Аймауытов

<variant>  С.Сейфуллин.

<variant> М.Жұмабаев

<question> Тіліміздің фонетикалық жүйесінде болмаған в,ф,я,ч,щ дыбыстары әдеби тілімізге қай дәуірден еніп, қалыптасты.

<variant> Әдеби тіліміздің дамуының Советтік дәуірінде.

<variant>  Әдеби тіліміздің дамуының І-кезеңінде.

<variant>  Әдеби тіліміздің дамуының ІІІ-кезеңінде.

<variant> Орта ғасыр дәуірі.

<question>  Қазақ әдеби тілі жалпы халықтық тілдің негізінде қалыптасты деген пікірді кімдер айтты?

<variant>  Н.Сауранбаев, І.Кеңесбаев, М.Балақаев, Ғ.Мұсабаев

<variant>   Н.Сауранбаев, Р.Сыздықова, М.Балақаев

<variant> Ғ.Мұсабаев, Н.Сауранбаев, С.Аманжолов

<variant>  І.Кеңесбаев, Н.Сауранбаев, С.Аманжолов

<question> Келтірілген үзінді кімнің шығармасынан алынған?

Дүние бәрі у екен,

Мені алдайтын қу екен.

Өткізген өмірім бұл күнгі,

Пайдасыз қызу бу екен.

<variant> С.Торайғыров

<variant>   М.Жұмабаев

<variant> А.Байтұрсынов

<variant>   С.Сейфуллин.

<question> Келтірілген өлең шцумағы кімге тиісті?

Ал енді олай болса, кімді алалық,

Қазақта қай жақсы бар, көз салалық,

… Жүз айтқанмен, өзгенің бәрі надан,

Тобыналық Абайға, жүр баралық.

<variant> Шәкәрім.

<variant>  Жамбылға.

<variant> Сұлтанмахмұтқа.

<variant>  С.Сейфуллинге.

<variant> Мағжанға.

<question> 1930 жылдарда тіл мәселесі жайында ғылыми зерттеулер жариялаған тұңғыш ғалым-профессор кім?

<variant> Қ.Жұбанов

<variant>  Х.Досмұхамедов

<variant> І.Кеңесбаев

<variant>  С.Аманжолов

<question> Қазақтың ауызш<variant> тараған әдеби тілі қай кезеңге жатады?

<variant>  І – кезең — XV – XVII ғасырлар

<variant>  IV – кезең советтік дәуір

<variant>  Көне түркі кезеңі

<variant> ІІ – кезең – ХVІІІ ғ. ХІХ ғ. ІІ-жартысы

<question> Қазақ әдеби тілін төмендегідей дәуірлерге бөлуді кім ұсынды:

1) ХІХ ғ. ІІ жартысына дейінгі дәуір; 2) ХІХ ғ. ІІ жартысынан ХХ ғ. 20-жылдарына дейінгі дәуір; 3) Советтік дәуір.

<variant>  Н. Сауранбаев

<variant>  Р. Сыздыков

<variant>  Ғ. Мұсабаев

<variant> М. Балақаев

<question> Қазақ әдеби тілі тарихы нешінші ғасырдан басталады?

<variant>  ХV ғасырдан

<variant>  ХІІ ғасырдан

<variant>  ХІІІ ғасырдан

<variant>  ХІ ғасырдан

<variant> ХVII ғасырдан

<question> Қазақ әдеби тілі “Солтүстік – Шығыс” диалектісінің негізінде” қалыптасты деген пікірді кім айтты?

<variant>  С. Аманжолов

<variant>  Ш. Сарыбаев

<variant>  Р. Будагов

<variant>  С. Исабаев

<variant> І. Кеңесбаев

<question> Қазіргі қазақ әдеби тіліндегі сөздерді дұрыс жазу нормасы қандай тілдік еңбектерде берілген?

<variant>  Орфографиялық, түсіндірме сөздіктерде, емле ережелерінің жинағында.

<variant>  Кез келген басылымда

<variant>  Мерземді баспасөз

<variant>  Публицистикалық туындыларда

<variant> Шешендік сөздерде

<question> Қазіргі қазақ әдеби тілі лексиканың толығуы жолдары қандай?

<variant>  Тілдік құрамды басқа тілдегі сөздерді қабылдау арқылы

<variant>  Кірме сөздерді қабылдау арқылы

<variant>  Басқа тілдердегі сөздерді өз тіліміздегі баламаларын ендіру

<variant> Аталғандардың бәрі

<question> Әдеби тіл лексикасы өзінің қандай ішкі мүмкіндіктері арқылы толығып отырады?

<variant>  Стильдер түрлерін жетілдіру арқылы

<variant>  Бұрыннан белгілі сөздерге жаңа мағыналық рең үстеп, олардың тіркесімділік қабылетін арттырып пайдалу арқылы

<variant>  Кірме сөздерді әдеби нормаға сай етіп іріктеу арқылы

<variant>  Нормалық талапқа сай келетін сөздерді дайын қалпында қабылдау арқылы

<variant> Аталғандардың бәрі дұрыс

<question> ХХ ғасырдың 20-30 жылдарда жарыспалы қолданыстағы сөздер негізінен қай салада кездеседі?

<variant>  Қоғамдық әлеуметтік саласында

<variant>  Тұрмыстық лексика саласында

<variant>  Кірме лексика

<variant>  Жалпы әдеби тіл лексикасында

<variant> Қолданысы тар лексикада

<question> Қазіргі қазақ әдебиеті тілі лексиканың қолданыстағы нормалануын дұрыс айтылуын қандай тілдік еңбектерден көруге болады?

<variant>  Түсіндірме, сининимдік, орфоэпиялық

<variant>  Кез келген сөздіктен

<variant>  Мерзімді баспасөзден

<variant> Тек түсіндірме сөздіктерден

<question> Қазіргі қазақ әдеби тіліндегі сөз жасам тәсілдері қандай?

<variant>  Аталғанның бәрі де

<variant>  Лексика-семантикалық тәсілдері

<variant>  Аналитикалық тәсіл

<variant>  Сөз жасам тәсілдері арқылы

<question> Төмендегі грамматикалық тұлғаның қайсысы баспасөзде, ғылыми әдебиеттерде жәй қолданылып, стильдік сипат алған

<variant>  аталғандардың бәрі де

<variant>  ортақ, ырықсыз етістіктері, лексикалық атаулық мәнді —— тіркестер

<variant>  –лар, -лер, -дар, -дер көптік жалғаулары мен септік жалғаулары

<variant>  есімше және көсемше жалғаулары

  1. Қазіргі әдеби тілдің тілдің сөйлем жүйесіндегі құрылымдық ерекшеліктері қандай?

<variant>  Аталғанның бәріде

<variant>  Құрмалас сөйлемнің  кампанентерін әр жақты тұлғада күрделілеп келуі

<variant>  Экспресивті, эмоционалды реңк тудыратын  сөздердің қолданылуы

<variant> Жай  сөйлемнің  жайылма түрінде, әр түрлі есімшелі көсемшелі орамдарымен күрделеніледі

<question> Қазіргі қазақ әдебиеті  тілінің граматикалық нормалануын қандай тілдік еңбектерден көруге болады

<variant>  Нормативті сипаты бар граматикалардан

<variant>  Сөздіктерден

<variant>  Көркем шығармалардан

<variant> Көркем шығармалар  тілінен

<question> Диалектілік ерекшеліктер қандай жағдайда  әдеби тілге енуге болады

<variant>  Аталғанның бәріде

<variant>  Көркем шығарманың тілдік  болуын күшейту мақсатында

<variant>  Белгі  образды жан-жақты суреттеуде

<variant> Белгілі бір ұғымдарды білдіретін сөздер әдеби тілде болмаған жағдайда

<question> Көркем  шығармалардағы автор бейнесі дегенді қалай түсінеміз

<variant>  Автордың дүниетанымдық көз қарасы арқылы анықталатын көркем шығарманың құрылымдық сипаты

<variant>  Шығармадағы образдар арқылы

<variant>  Шығармадағы белгілі бір кейіпкердің образы арқылы

<variant> Барлығы дұоыс.

<question> Қазақ революциясына дейінгі қазақ тілі мемлекеттік мәртебеге ие болды ма?

<variant>  бола алмады

<variant>  ие болды

<variant>  жартылай ие болды

<variant>  ресми түрде ие болды

<variant>  Бұл кезеңде қазақ тілі ұлт тілі болып қалыптасқан жоқ.

<question> кітаби тіл деген ұғымды қалай түсінесіз.

<variant>  қазан төңкерісінен бұрынғы ескі жазба дәстүрінің тіл деген мағынасы.

<variant>  көне түркі тілі

<variant>  Араб – апарсы тілінде жазылған дүниелер

<variant>  ақын – жыраулар шығармашылығы тілі

<variant>  көне ұйғыр тілі

<question> ХХ ғ басындағы әдеби тілдің нормалануы неден байқалады.

<variant>  аталғандардың бәрі де

<variant>  Сөйлеу тілінің сұрыпталмай қолданылуынан

<variant>  Ауызша әдеби тілдің әлі де болса әсері тигендігінен

<variant>  кітаби тіл дәстүрінің ықпалы тигендіктен.

<question>  ХХғ 20 жылдардан бергі әдеби тілдің дамуына әсер еткен факторлар қандай.

<variant>  аталғандардың бәріде

<variant>  Жалпы сөздерді дамуы

<variant>  баспа әдебиеттердің молаюы

<variant>  Қазақ қоғамының әлеуметтік – экономикалық мәдени өзгерістер

<question> ХХ ғ 20 жылынан бергі әдеби тіл қандай  негізде дамыған?

<variant>  ХІХғ 20 жылында туған ұллтық жаңа  жазба әдеби тіл негізінде

<variant>  қазақтың ескі жазба дәстүріндегі әдеби тіл негізінде

<variant>  ауыз әдеби тілі негізінде

<variant>  кітаби тіл дәстүрі негізінде

<question> Әуезов көркем әдебиеттің қай жанрында ерекше еңбек етіп, қазақ әдеби тілінің дамуына зор үлес қосты?

<variant>  проза жанры

<variant>  поэзия жанры

<variant>  публистикалық жанры

<variant>  кітаби тіл дәстүрін дамытумен

<question> әдеби тілде қайта-қайта көріне бастаған әдебиеттер қандай

<variant>  Аталғанның бәрі де

<variant>  шежірелер

<variant>  қазақтың ру тайпаларына байланысты деректер

<variant>  діни әдебиеттер

<question> Қазақ тіл білімінің қалыптасып жеке ғылым саласына айналуы қай кезде іске асты.

<variant>  Кеңес дәуірінде

<variant>  ХХ ғасырдың басында

<variant>  ХІХ ғасырдың 2-жартысында

<variant>  ХІХ ғасыр 2-жартысында

<question> Қазіргі қазақ әдеби тілінің фонетика жүйесіндегі нормалану неден көрінеді.

<variant>  Қазақ тілінің негізгі фонетикалық заңдылықтары тұрақталып, дыбыстардың әр түрлі сөз поэзиясында қолданылуы айқындалғаннан

<variant>  Әліпби мәселесінен

<variant>  Орыс тілі арқылы енген интернационалдықсөздерді жазу емлесінен

<variant>  Барлық жауап дұрыс

<question> ХХ ғасырдың басындағы әдеби тілдің дамуына әсер еткен факторлар қандай.

<variant>  Баспа әдебиеттің молая бастауы

<variant>  ел ішіндегі хал – ахуал

<variant>  Ауыз әдебиетінің дамуы

<variant>  Кітаби тілдің әсері

<question>  ХХ ғ басындағы әдебиеттің нұсқалары қандай

<variant>  аталғандардың бәрі де.

<variant>  мерзімді баспасөз

<variant>  Қазақтың бірінші тілші ғалымдарының еңбектері.

<variant>  көркем туындылар

<question> ХХ ғ басындағы жазба әдебиеттің  нұсқалары қандай

<variant>  аталғандардың бәрі де

<variant>  Қазақтың ескі жазба дәстүріндегі кітаби тіл үлгілері

<variant>  Ұлттық әдеби тіліне негізделген үлгілері

<variant>  Ортақ түркі әдеби дәстүріндегі үлгілері

<variant>  қазақтың байырғы төл әдеби тілі

<question> ХІХ ғ 2-жартысындағы туған ұлттық жазба әдеби тілді ХХ ғ басында кімдер дамытты.

<variant>  Абайдың үлгі тұтқан ақын – жазушылар

<variant>  Кітаби ақындар

<variant>  Ақын жыраулар мектебін жалғастырушылар

<variant>  ортақ түркі дәстүрінде жазатын ақындар

<variant>  діни кітаптарды шығарушылар

<question> Төмендегі басылымдардың қайсысы публицистикалық стильге жатады.

<variant>  Барлығы дұрыс

<variant>  Көпшілікке арналған Афат яки Халера әңгімесі

<variant>  Адамның мумасы турасында мақала

<variant>  Серке, Садақ, Сары арқа, Абай , Қазақ, Айқап, Үш жүз газет журналдар

<question> ХХ әдеби тілге тән дыбыстық грамматикалық ауытқулардың негізгілері қандай ?

<variant>  Аталғандардың бәрі де.

<variant>  ескі жазба әдеби тіл дәстүріне тән тұлғалардың қолданылғаны

<variant>  шығармалардың жазб<variant> тілінде  үндестік заңының  сақтала бермеуінде

<variant>  ортақ түркі әдеби тіл дәстүрінде жазылатыны

<variant>  көптеген дыбыстық, грамматикалық  тұлғалардың жарыспалы қолдануы

<question> ХХ ғ басындағы әдеби тілдің лексикалық құрамындағы басты ерекшеліктер қандай?

<variant>  Барлығы дұрыс

<variant>  Диалектизмдер және татар — өзбек сөздері

<variant>  Көне түркі сөздер кездеседі

<variant>  Араб – парсы сөздері кездеседі

<question> ХХ ғ басындағы әдеби тіл нормалану сипаты қандай дәрежеде болды?

<variant>  Нормалық белгілері қалыптасып тұрақтанбаған

<variant>  Нормалық белгілері қалыптасып тұрақтанған.

<variant>  ХХ ғ 30-жылдардағы тілдік нормаға сай болды.

<variant>  Жауабы жоқ.

<question> ХХ ғ басындағы ұлттық әдеби тілдің қандай стилдарі дамыды.

<variant>  Көркем әдебиет публицистикалық ресми құжаттар ғылыми

<variant>  Діни әдебиеттер стилі

<variant>  Кітәби стиль

<variant>  Көркем әдебиет стилі

<question> Қазақ әдеби тілінің ХІХ ғ 60-70 жылдарынан кейінгі дамуындағы басты өзгешеліктер қандай?

<variant>  Ұлттық жазба әдеби тілінің негізі қаланды.

<variant>  Ауызша әдеби тіл дамыды.

<variant>  аударма әдебиеттер пайд<variant> болды.

<variant>  Халық ауыз әдебиеті өркендеді.

<question> ғ 2-жартысындағы қазақ әдеби тілінің  үлгілері мазмұны мен мақсатына қарай қандай топтарға бөлінеді.

<variant>  Аталғандардың бәрі де.

<variant>  Қазақтың ескі жазба дәстүріндегі кітаби тіл үлгілері

<variant>  Проза, шағын әңгімелер жанрының негізін қалады.

<variant>  қазақтың ауызша тараған байырғы төл әдеби тілі мен әдеби тіліне негізделген үлгілері

<question> ХІХ ғ 2-жартысында қазақ әдебиетінде қай жанр басым болды.

<variant>  Поэзия жанры

<variant>  Проза жанры

<variant>  Публицистика жанры

<variant>  Роман жанры

<variant>  Эпостық туындылар

<question> ХІХ ғ 2-жартысындағы қазақтың ауызша тараған байырғы төл әдеби тілінің өкілдері кімдер?

<variant>  Сүйінбай, Мұсабай, Шөке, Кемпірбай, Бал<variant> Ораз, Орынбай

<variant> Кердері, Ақылтай, Мағауия

<variant>  Ы.Алтынсарин, Ш.Бөкеев,

<variant>  Төле би, Қазтуған.

<question> ХІХ ғасырдың 2-жартысында қазақ поэзиясы тілінің даму сипатында қандай өзгерістер болды.

<variant>  аталғандардың бәрі.

<variant>  Әр алуан эпикалық дастан, қисса жанр дамыды,

<variant>  Поэзия жанры өркендеді

<variant>  проза жанры негізі  қаланды.

<question>  ХІХ ғасырдың 2-жартысында байырғы поэзия дәстүрін жазба әдебиетке жалғастырғандар кімдер?

<variant>  абай, Ыбырай, Ш.Бөкеев, Кердері.

<variant>  Нысанбай, Досжан, Қашған, Құлманбет

<variant>  Шортанбай, Мұрат, Жнақ, Марабай.

<variant>  Доспанбет, Ақтанберді,

<variant>  Шал ақын, Бұқар жырау.

<question> ХІХ ғасырдың 2-жартысында ұлттық жазба әдеби тілге тән стильдің қандай түрлері дамыды.

<variant>  Көркем поэзиялық қоғамдық публицистикалық ресми құжаттық, эпистомерлық, ғылыми көпшілік әдебиеттер стильдері.

<variant>  Діни әдебиеттер стилі

<variant>  Аударма әдебиеттер стилі.

<variant>  Діни әдебиеттер мен аударма әдебиеттер стилі

<question> Ы.Алтысариннің қазақтың ұлттық әдеби тілін дамытудағы орны неден көрінеді.

<variant>  аталғандардың бәрінен

<variant>  Дидактикалық сипатта көркем проза стилінің негізін салғандығынан

<variant>  Халық ағарту ісіне белсене ат салысуынан

<variant>  Әдеби тілді дамытуда халықтың сөйлеу тілі мен байырғы әдеби тіліне сүйенгендігінен

<question> Абайдың қазақтың ұлттық әдеби тілін дамытудағы орны қандай

<variant>  аталғандардың бәрін де

<variant>  поэзия саласында көркем сөзді шығармашылықпен жаңа салаға көтеріп қазақ әдеби тілі тарихының ұлттық дәуірін бастады.

<variant>  Поэзия жанрында жаңа үлгілерді ендіруінен

<variant>  Ұлттық әдеби тілді дамытуда жалпы халықтық сөйлеу тілін, байырғы әдеби тілді негіз етіп ұстады.

<question> Көне түркі жазбаларының сипаты қандай

<variant>  Жоғарыда аталғандардың бәрі.

<variant>  тарихи туындылар

<variant>  өз кезіндегі түркі хандарының атқарған жұмыстарын баяндайтын шығармалар

<variant>  Белгілі бір поэтикалық өлшемге бағындырылған поэтикалық шығармалар бірнеше дәуірлік тарихы бар жасанды жазба тіл

<question> Көне түркі жазбаларының қазақ әдеби тіліне қатысы қандай?

<variant>  Көне түрік жазбаларындағы белгілі бір жанрдың үлгілері ретінде қазақ әдеби тілінің тарихи арналарының бірі болып табылады.

<variant>  Қазақтың жыраулар поэзиясындағы дидактикалық философиялық шешендік толғау үлгілерінің қайнар көзі

<variant>  Қазақ ауыз әдебиетіндегі эпикалық жырлардың ең әдепкі үлгілері

<variant>  Қазақ әдеби тілінің қалыптасуына ешқандай қатысы жоқ.

<question> Көне түрік жазбалары тілдік нормалардың қазақ тілінің қазақ әдеби тілінің нормаларындағы ізі, тигізген әсері қандай фонетикалық заңдардан көрінеді?

<variant>  Жоғарыда аталғандардың бәрі

<variant>  қазақ тілінде с-пен (іс, кісі, жас) , е-мен (ел, бер, кет) айтылатын сөздердің көне түркі жазбаларында жарыспалы түрде (с-ш, е-і) айтылуынан

<variant>  ғ,г, п,р, дыбыстарының сөз басынан кездеспейтіні

<variant>  Дауысты дыбыстардың жуан – жіңішке болып топталуы менолардың поэзиялық орындарының бірдейлігінен, соның нәтижесінде үндестік заңының тұрақтылық сипатынан

<question> Көне түрік жазбаларындағы поэзия үлгілері мен түркі тайпаларына тән ежелгі ауызекі поэзия өнерінің қайсысы алғашқы болып табылады.

<variant>  көне түркі поэзиясы мен көркем сөз үлгілері түркі поэзиясының әдеби тілінің басы емес тарихи бір кезеңінің басы болып табылады.

<variant>  Қазақтың ауызша әдеби тілінің негізі болып табылады.

<variant>  Қазақтың ұлттық жазба әдебиетінің басы болып табылады.

<variant>  Қазақ әдеби тілінің басы болып есептеледі.

<question> Әдеби тіл ұғымын қалай түсінесіз.

<variant> Жазба әдеби тілмен бірге ауызша әдеби тілде жатады.

<variant>  тарихи жазба ескерткіштерінің тілі жатады.

<variant>  Кітаби шығармалардың тілі жатады

<variant>  Ауыз әдебиетінің тілі

<question> Әдеби тіл туралы төмендегі анықтамалардың қайсысы анық статусына сай келеді?

<variant> белгілі мөлшерде сұрыпталып, тілдік нормалық бағыты анықталған, қолдану қызметі әр алуан, стиль жағынан саралануға бейім тілдің диалектілер мен қарапайым тілден жоғары тұрған түрі.

<variant>  жеке бір индивидтің ақиқат жайды өз көңілінше ой қорытындысынан пікір түйіндеуінен өткізіп барып, өзінше бір үлгі формада беру тілі

<variant>  Халықтық әдебиетке түсіп қалыптасқан тілі

<variant>  Дұрыс жауабы жоқ.

<question> Қазақ әдеби тілінің қалыптасу тарихы қай кезден басталды.

<variant> ХҮ –ХҮІ ғасырдан

<variant>  ХҮІІІ ғ

<variant>  ХХ ғасырда қазан революциясынан кейін

<variant>  Көне түркі дәуірінен, хундар мемлекеті кезінен

<question>  Қазақ әдеби тілінің даму дәуірлері қандай?

<variant> Әлі де зерттеуді қажет етеді.

<variant>  3 дәуірден тұрады. 1. Абай заманына дейінгі көне әдеби тіл. 2. ХІХ ғ 2 жартысынан ХХ ғ жаңа әдеби тіл. 3. Қазіргі әдеби тіл.

<variant>  2 дәуір 3-кезеңнен тұрады. 1. қазақ халықтық кезеңіне дейінгі әдеби тіл өз ішінен 2 кезеңге бөлінеді 1. ХҮ –ХҮІІІ ғ 1 жартысы. 2. ХҮІІІ ғ2 жартысымен ХІХ ғ 1 жартысындағы әдеби тіл. 2. Қазақ халқының ұлттық кезеңіндегі әдеби тіл, ол ХІХ ғ 2 жартысынан басталып бүгінгі әдеби тілге ұласып отыр.

<variant>  3-дәуірден тұрады. 1. ХІХ ғасырдың жартысына дейінгі  2. ХІХ ғ 2 жартысынан ХХ ғасырдың 20 жылдарына  дейінгі. 3. Кеңестік дәуір

<question>  Қазақ әдеби тілінің бұрынғы және осы күнгі қандай формалары қандай?

<variant> Осы айтылғандардың бәрі де

<variant>  Қазақ ауыз әдебиетінің тілі

<variant>  Қазақтың жаңа жазба әдеби тілі

<variant>  Орта Азиялық түркі жазба дәстүріндегі қазақтың ескі жазба әдеби тілі

<question>  Ноғайлы заманында туған эпостық жырлар қандай.

<variant> Едіге, Ертарғын, Ер Көкше, Орақ Мамай жырлары.

<variant>  Алпамыс, Қамбар, Қобыланды жырлары

<variant>  Алпамыс, Қамбар, Бөгембай батырлар жыры

<variant>  Ер Қосай, Баян батыр, Қанжығалы Бөгембай жырлары.

<question> Қараспан, Көздікөл, Қырық күншілік қазан, Сырлы қала, Құба көл, Өр төбе, сияқты жер су аттары қай эпостық жырда кездеседі.

<variant> Қобыланды

<variant>  Қамбар

<variant>  Едіге, Ер Тарғын.

<variant>  Ешқайсысы дұрыс емес.

<question> Қылаң етіп, қылт етіп,

Сылаң етіп сылт етіп,

Тау суындай қылаңдап

Сүмбідейін сылаңдап,

Тұрақты тіркестері көркемдеуші – бейнелеуші тәсілдердің қай түріне жатады.

<variant> Поэтикалық параллелизм

<variant>  Поэтикалық эпитет

<variant>  Әсерлеу

<variant>  Гипербола

<question> Бұлт шайнап, мұз бүркіп, үркер мен Айдай тоғысты – деген тұрақты тілдік композиция ауыз әдебиетінің қай жанрына тән.

<variant> Эпостық жырлар

<variant>  Тұрмыс салт жырлары

<variant>  Мақал – мәтелдер

<variant>  Шешендік сөздерге

<question> Жылқы ішінде алады,

қылшық жүнді қарады,

Құланнан атты қодықты

Көлденең тартты тобықты

Ат байлаған тақыр – ды

Көк түскен жер тақыр – ды – деген тұрақты тілдік үлгілер қандай эпостық жырға тән.

<variant> Эпостық жырлардың көпшілігінде

<variant>  Қозы Көрпеш Баян сұлу жырына

<variant>  Алпамыс батыр жырына

<variant>  Қобыланды батыр жырына

<question> Ортақ мотивті поэзиялық үлгілерге жататындар

<variant> мақал – мәтелдер, афоризмдер, дидактикалық шешендік толғаулар,

<variant>  Аңыз — әңгімелер,

<variant>  Ортақ түркі дәстүріндегі шығармалар

<variant>  Шешендік сөздер

<question> Сөйлемнің баяндауыштары шартты райлақ -са мен есімшенің –ар, -ма тұлғаларымен жұптасып отыруы тұрақты сөз үлгілерінің қайсысында көп кездеседі.

<variant> Мақалда

<variant>  фразеологияның арасында

<variant>  Еркін тіркестерде

<variant>  Барлығында

<question> Белшеден құл ұшады, берекесізден пұл ұшады.

Есектің ақырына ат байласа, тәсірі ұрады,

Қырманы бірдің шамалы бір, Заманы бірдің амалы бір, сияқты мақалдар:

<variant> жергілікті сөйленістерге тән

<variant>  әдеби тілге тән

<variant>  ортақ әдеби тілге тән

<variant>  Барлығы дұрыс емес.

<question> Эпостық жырдағы символдық жер атаулары қандай?

<variant> Қарақан тау, Жиделі Байсын, Жерұйық,

<variant>  Жетісу, Ыстық көл, Сарысу, Қаратау,

<variant>  Орал, Алтай

<variant>  Орхон, Енесей

<question> Кейінгі поэзия үлгілерінде кездеспейтін эпостық  тұрақты сөз тіркестері қандай?

<variant>  Қыдыра жалды қыл құйрық, Атай берік жүргенде,

Буырқанып бұрсанып, мұздй темір құранып.

<variant> Тәуекелге бел байлап, Ел жұртымен қоштасып.

<variant>  Егеулі найза қолға алып, Ереуіл атқа ер салды.

<variant>  Барлығы да кездеспейді.

<question> Х-ХІІІ ғ. Қараханид мемлекеті кезіндегі түркі тілдерінің жазба ескерткіштері қандай?

<variant>  Диуани лұғат ат-түрк, Диуани хикмет, Хаким ата, Һибат ул-хақаин.

<variant>  Хусрау уа шірін, Мухаббатнаме.

<variant>  Махаббатнаме.

<variant>  Бабырнаме.

<question> ХІІІ-ХІҮ ғ. Алтын Орда дәуірінің жазба ескерткіштері қандай?

<variant>  Кодек куманикус, Хусрау уа шірін, Мухаббатнаме, Гулистан бит-турки, Жүсіп-Злиха, Абу Хаийанның сөздігі, Ибн Мухан-наның сөздігі.

<variant>  Диуани хикмет, Хаким ата.

<variant>  Күлтегін, Білге қаған.

<variant>  Мойыншор, Тоныкөк.

<question> М.Қашғаридің «Диуани лұғат ат-түрк» шығармасының сипаты қандай?

<variant>  Өз кезіндегі түркі тілдерінің сөздігінен, грамматикалық құрылысынан, ауыз әдебиет үлгілерінен мол мағлұмат беретін тұңғыш әдеби жинақ.

<variant>   Түркі тілдерінің тұңғыш сөздігі

<variant>  Көне түркі тілінен мағлұмат береді.

<variant>  Түрк тілдері грамматикасы жайында.

<question> Ұлы ер Тана өлді ме? Деп басталатын, көне түрік қағанына арналған жоқтау өлең қай жазба ескерткіште кездеседі?

<variant>  Диуани лұғат ат-түрік.

<variant>  Диуани хикмет.

<variant>  Мухаббатнаме.

<variant>   Гулистан бит-турки.

<question> «Диуани лұғат ат-түрікте» өз замандағы ауыз әдебиетінің қандай үлгілері берілген?

<variant>  Жоғарыда аталғандардың бәрі.

<variant>  Тұрмыс-салт жырлары, ерлік, табиғат, жан-жануар туралы жырлар.

<variant>  Лиро-эпостық жырлар.

<variant>  Мақал-мәтел, қанатты сөздер, көркем теңеулер, шешендік үлгілер.

<question> М. Қашғаридің «Диуанидағы» «Арсылан қарыса», сычған енін күзбүр «Ай толун болса, әлігін ымламас» сияқты мақалдардағы қазақ мақалына ұқсас, тұрақты үлгі неден көрінеді?

<variant>  –са, -ер, -са, -мес тұлғаларының жұптасуынан.

<variant> Мақалдағы құрамды сөздерден.

<variant>  Фонетикалық құрылысынан.

<variant>  Лексикалық құрылысынан.

<question> «Хусрау уа Шіріндегі», Қыл йарған тұрақты тіркес қазақ тілінде қалай дамып қалыптасқан?

<variant>   Қара қылды қақ жарған.

<variant> Қазақ тілінде жоқ.

<variant>  Қамырдан қыл суырғандай.

<variant>  Қыл өтпес.

<question> XIII-XIV ғ. Тілді, -д, -й-тілді, жазба ескерткіштердің қайсысы қыпшақ тіліне тән?

<variant> д-дж-дж-й-тілді.

<variant> д- тілді.

<variant>  ж-тілді.

<variant>  д- тілді.

<question> XV-XYII ғ. Ауызшатөл әдеби тіл өз алдындағы әдеби тіл арналарымен қайсысымен тікелей жалғастықта?

<variant> Ауыз әдебиетінің тілі.

<variant>  Көне түркі жазба ескерткіштерінің тілі.

<variant>  Көне әдеби тіл.

<variant>  Кітаби тіл.

<question> XV-XYIII ғ. поэзиясындағы негізгі тақырыптар қандай?

<variant> Жоғарыда аталғандар

<variant> Әлеуметтік хал-ахуал.

<variant>  Жаугершілік.

<variant>  Дидактикалық.

<question> XV-XYII ғ. ауызша төл әдеби тілді сипаттайтын негізгі үлгілер қандай?

<variant> Жоғарыда аталғандардың бәрі.

<variant> Дау-билікке байланысты шешендік сөздер.

<variant>  Ақыл насихат сөздері.

<variant>  Жыраулар поэзиясының тілі.

<question>  XV-XYII ғ. дидактикалық толғаулар көбінесе қандай жырға тән?

<variant> Асан қайғы, Шалкиіз.

<variant> Қазтуған, Доспамбет.

<variant>  Жиембет, Тәттіқара.

<variant>  Шобан, Доспамбет.

<question> XV-XYII ғ. Ортақ мотивті варианты туындылар поэзиялық үлгілердің қай түріне жатады?

<variant> Шешендік-дидактикалық өлең толғаулар.

<variant> Портрет өлеңдер.

<variant>  Дидактикалық  өлеңдер.

<variant>  Аталғанның бәріде.

<question> Асан қайғының «Бұл заманда не ғаріп», «Еділ болдо Жаыйқ бол» өлеңдері қай жанрға тән?

<variant> Дидактикалық өлең.

<variant> Арнау өлең.

<variant>  Арнау және портрет өлең.

<variant>  Портрет және дидактилық өлеңдер.

<question>  Қазтуған «Бұдырайған екі шекелі», Досымбеттің  «Айнала бұлаң басы тең» өлеңдері қай жанрға жатады?

<variant> Портрет өлеңдер.

<variant> Дидактиаклық өлеңдер.

<variant>  Ақыл-насихат өлеңдер.

<variant>  Толғау өлеңдер.

<question> Осы кездегі «Қарындас», «Ауыр», «Байтақ», сөздерінің қай мағаналары әдеби нормада тұрақты қолданылған?

<variant> Қарындас сөзінің-туысқан, рулас, ауыр сөзінің-күшті, көп, байтақ сөзінен-ел жұрт мағаналары.

<variant>  Бұл сөздерінің мағаналары анық емес.

<variant>  Қазір де сол сөздер сол мағынасында жұмсалады.

<variant>  Дұрыс жауабы жоқ.

<question> XV-XYII ғ. Тұйық етістік тұлғаларының қайсысы жиі қолданылған?

<variant> –мақ тұлғасы.

<variant> –у тұлғасы.

<variant>  –бақ тұлғасы.

<variant>  –мақ, -мек, -бақ, -бек тұлғалары.

 

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ